Μυκητιάσεις Δέρματος, Τριχωτού & Νυχιών

Μυκητιάσεις Δέρματος, Τριχωτού & Νυχιών

Οι μυκητιάσεις είναι λοιμώξεις που προκαλούνται από μύκητες και μπορούν να προσβάλουν το δέρμα, το τριχωτό της κεφαλής, τις τρίχες, τα νύχια και ορισμένους βλεννογόνους.

Αποτελούν συχνές δερματολογικές παθήσεις και μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Ανάλογα με τον μικροοργανισμό και την περιοχή προσβολής, εκδηλώνονται με διαφορετικά συμπτώματα, όπως ερυθρότητα, κνησμό, απολέπιση, μεταβολές στη χροιά του δέρματος ή αλλοιώσεις των νυχιών.

Ορισμένες μυκητιάσεις μεταδίδονται μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένο δέρμα, ζώα ή αντικείμενα, ενώ άλλες αναπτύσσονται όταν μικροοργανισμοί που υπάρχουν φυσιολογικά στο σώμα πολλαπλασιάζονται υπό ευνοϊκές συνθήκες.

Παρότι οι περισσότερες επιφανειακές μυκητιάσεις δεν αποτελούν σοβαρό πρόβλημα υγείας, μπορεί να επιμένουν, να υποτροπιάζουν ή να επεκτείνονται όταν δεν αντιμετωπίζονται κατάλληλα.

Η αποτελεσματική θεραπεία προϋποθέτει τη σωστή αναγνώριση του υπεύθυνου μικροοργανισμού, καθώς διαφορετικές μυκητιασικές λοιμώξεις μπορεί να απαιτούν διαφορετική αγωγή.

Τι είναι οι μυκητιάσεις;

Οι μυκητιάσεις είναι λοιμώξεις που προκαλούνται από διαφορετικά είδη μυκήτων.

Στη δερματολογία, οι συχνότερες μορφές αφορούν τις επιφανειακές στιβάδες του δέρματος, τις τρίχες και τα νύχια.

Οι επιφανειακές μυκητιάσεις διακρίνονται κυρίως σε τρεις μεγάλες ομάδες:

  • Δερματοφυτίες: Προκαλούνται από μύκητες που προσβάλλουν ιστούς πλούσιους σε κερατίνη, όπως το δέρμα, οι τρίχες και τα νύχια.

  • Καντιντιάσεις: Προκαλούνται από ζυμομύκητες του γένους Candida και μπορούν να προσβάλλουν το δέρμα, τους βλεννογόνους και την περιοχή γύρω από τα νύχια.

  • Λοιμώξεις από Malassezia: Περιλαμβάνουν την ποικιλόχρου πιτυρίαση, η οποία σχετίζεται με ζυμομύκητες που αποτελούν μέρος της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του δέρματος.

Οι βαθύτερες μυκητιασικές λοιμώξεις αποτελούν διαφορετική και πολύ λιγότερο συχνή κατηγορία, η οποία μπορεί να απαιτεί εξειδικευμένη διερεύνηση.

Ποια είναι τα αίτια των μυκητιάσεων;

Η εμφάνιση μιας μυκητίασης εξαρτάται από τον τύπο του μύκητα, την έκθεση σε αυτόν και τις συνθήκες που επιτρέπουν την ανάπτυξή του.

Ορισμένοι μύκητες μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο ή από ζώα στον άνθρωπο. Άλλοι υπάρχουν φυσιολογικά στο δέρμα και προκαλούν συμπτώματα όταν μεταβάλλονται οι τοπικές συνθήκες.

Παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης μυκητιασικής λοίμωξης περιλαμβάνουν:

  • Αυξημένη υγρασία και εφίδρωση.

  • Παρατεταμένη χρήση κλειστών υποδημάτων.

  • Τριβή και ερεθισμό στις δερματικές πτυχές.

  • Επαφή με μολυσμένες επιφάνειες ή αντικείμενα.

  • Σακχαρώδη διαβήτη.

  • Παχυσαρκία, ιδιαίτερα σε μυκητιάσεις των πτυχών.

  • Ανοσοκαταστολή.

  • Ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές, όπως τα αντιβιοτικά, σε συγκεκριμένες μορφές καντιντίασης.

  • Τραυματισμούς του δέρματος ή των νυχιών.

Η εμφάνιση μυκητίασης δεν σημαίνει απαραίτητα ανεπαρκή προσωπική υγιεινή.

Δερματοφυτίες: οι συχνότερες μυκητιάσεις του δέρματος

Οι δερματοφυτίες προκαλούνται από μύκητες που χρησιμοποιούν την κερατίνη ως θρεπτικό υπόστρωμα.

Τα σημαντικότερα γένη περιλαμβάνουν τα Trichophyton, Microsporum και Epidermophyton.

Οι λοιμώξεις αυτές ονομάζονται συχνά και tinea, με την ονομασία να διαφοροποιείται ανάλογα με την ανατομική περιοχή.

Δερματοφυτία ψιλού δέρματος – Tinea corporis

Η δερματοφυτία ψιλού δέρματος μπορεί να εμφανιστεί στον κορμό, στα άκρα ή σε άλλες περιοχές χωρίς πυκνή τριχοφυΐα.

Χαρακτηρίζεται συχνά από στρογγυλές ή δακτυλιοειδείς βλάβες με:

  • Ερυθρό ή φλεγμονώδες περίγραμμα.

  • Περιφερική απολέπιση.

  • Σταδιακή επέκταση.

  • Σχετική υποχώρηση της φλεγμονής στο κέντρο.

  • Κνησμό.

Η χαρακτηριστική δακτυλιοειδής μορφή δεν εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις.

Η χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών χωρίς σωστή διάγνωση μπορεί να μεταβάλει την εικόνα της λοίμωξης και να δυσκολέψει την αναγνώρισή της. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως tinea incognito.

Δερματοφυτία άκρου ποδός – Tinea pedis

Η δερματοφυτία του ποδιού, γνωστή και ως athlete's foot, αποτελεί μία από τις συχνότερες μυκητιασικές λοιμώξεις.

Εμφανίζεται συχνότερα ανάμεσα στα δάκτυλα των ποδιών, ιδιαίτερα μεταξύ τέταρτου και πέμπτου δακτύλου.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Απολέπιση.

  • Λευκωπή διαβροχή του δέρματος.

  • Κνησμό ή αίσθημα καύσου.

  • Ρωγμές.

  • Ξηρότητα και πάχυνση του δέρματος στα πέλματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται μικρές φυσαλίδες.

Η αυξημένη υγρασία, η εφίδρωση και η παρατεταμένη χρήση κλειστών υποδημάτων μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη της λοίμωξης.

Δερματοφυτία μηροβουβωνικών πτυχών – Tinea cruris

Η δερματοφυτία των μηροβουβωνικών πτυχών προσβάλλει κυρίως την περιοχή της βουβωνικής χώρας και την εσωτερική επιφάνεια των μηρών.

Συνήθως προκαλεί:

  • Ερυθρότητα.

  • Κνησμό.

  • Περιφερική απολέπιση.

  • Επέκταση των βλαβών προς τους μηρούς.

Η θερμότητα, η εφίδρωση και η τριβή μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.

Η σωστή διαφοροδιάγνωση από την καντιντίαση και άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις των πτυχών είναι σημαντική.

Δερματοφυτία άκρας χειρός – Tinea manuum

Η μυκητίαση των χεριών μπορεί να προκαλεί ξηρότητα, απολέπιση και πάχυνση του δέρματος, κυρίως στις παλάμες.

Σε ορισμένους ασθενείς προσβάλλει μόνο το ένα χέρι και συνυπάρχει με μυκητίαση και των δύο ποδιών.

Η κλινική εικόνα μπορεί να μοιάζει με έκζεμα ή ψωρίαση, γεγονός που καθιστά σημαντική τη σωστή διάγνωση.

Δερματοφυτία τριχωτού κεφαλής – Tinea capitis

Η δερματοφυτία του τριχωτού της κεφαλής προσβάλλει το δέρμα και τις τρίχες.

Εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά και μπορεί να μεταδοθεί μέσω στενής επαφής ή κοινής χρήσης αντικειμένων.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Απολέπιση του τριχωτού.

  • Περιοχές με σπασμένες τρίχες.

  • Εστιακή απώλεια μαλλιών.

  • Κνησμό.

  • Φλεγμονώδεις βλάβες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται έντονη φλεγμονώδης αντίδραση, γνωστή ως κηρίο (kerion).

Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Η δερματοφυτία του τριχωτού συνήθως απαιτεί αντιμυκητιασική θεραπεία από το στόμα, καθώς τα τοπικά προϊόντα δεν επαρκούν για την εξάλειψη της λοίμωξης από τις τρίχες.

Δερματοφυτία γενείου – Tinea barbae

Η δερματοφυτία του γενείου προσβάλλει την περιοχή της γενειάδας και τους τριχικούς θυλάκους.

Μπορεί να προκαλεί φλεγμονώδεις βλάβες, βλατίδες, φλύκταινες ή περιοχές με απώλεια τριχών.

Συχνά χρειάζεται συστηματική αντιμυκητιασική θεραπεία.

Καντιντιάσεις: μυκητιάσεις από Candida

Οι καντιντιάσεις προκαλούνται από ζυμομύκητες του γένους Candida, με συχνότερο είδος την Candida albicans.

Οι μικροοργανισμοί αυτοί μπορεί να υπάρχουν φυσιολογικά στο ανθρώπινο σώμα χωρίς να προκαλούν νόσο.

Υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορούν να πολλαπλασιαστούν και να προκαλέσουν συμπτώματα.

Καντιντίαση δερματικών πτυχών

Η καντιντίαση των πτυχών εμφανίζεται συχνότερα σε περιοχές με υγρασία και τριβή.

Χαρακτηριστικές εντοπίσεις είναι:

  • Κάτω από το στήθος.

  • Στις βουβωνικές πτυχές.

  • Στις μασχάλες.

  • Στις κοιλιακές πτυχές.

Οι βλάβες μπορεί να παρουσιάζουν έντονη ερυθρότητα, υγρή επιφάνεια, κνησμό και μικρές περιφερικές βλατίδες ή φλύκταινες, γνωστές ως δορυφόρες βλάβες.

Στοματική καντιντίαση

Η στοματική καντιντίαση μπορεί να εμφανιστεί με λευκωπές πλάκες στη γλώσσα ή στον στοματικό βλεννογόνο, καθώς και με ερυθρότητα ή αίσθημα καύσου.

Η διάγνωση και η θεραπεία χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία, τις συνοδές παθήσεις και πιθανούς προδιαθεσικούς παράγοντες.

Καντιντίαση γεννητικής περιοχής

Η καντιντίαση μπορεί να προσβάλλει τους γεννητικούς βλεννογόνους και το γειτονικό δέρμα.

Στις γυναίκες μπορεί να προκαλεί κνησμό, ερεθισμό και μεταβολές στις κολπικές εκκρίσεις.

Στους άνδρες μπορεί να εμφανιστεί ως φλεγμονή της βαλάνου με ερυθρότητα, ευαισθησία ή κνησμό.

Τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά για την καντιντίαση και μπορεί να οφείλονται σε διαφορετικές παθήσεις.

Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερα σε επίμονα ή υποτροπιάζοντα περιστατικά, είναι σημαντική η σωστή ιατρική διάγνωση.

Καντιντίαση γύρω από τα νύχια

Η Candida μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονή των ονυχιαίων πτυχών, ιδιαίτερα όταν υπάρχει παρατεταμένη έκθεση των χεριών σε υγρασία.

Ωστόσο, η χρόνια παρωνυχία είναι συχνά πολυπαραγοντική φλεγμονώδης κατάσταση και δεν οφείλεται απαραίτητα σε ενεργό μυκητιασική λοίμωξη.

Ποικιλόχρους πιτυρίαση

Η ποικιλόχρους πιτυρίαση (pityriasis versicolor ή tinea versicolor) είναι μια συχνή επιφανειακή μυκητιασική πάθηση που σχετίζεται με είδη του γένους Malassezia.

Οι μικροοργανισμοί αυτοί αποτελούν μέρος της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του δέρματος.

Υπό ορισμένες συνθήκες μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στη χροιά και στην επιφανειακή υφή της επιδερμίδας.

Πώς εμφανίζεται;

Η ποικιλόχρους πιτυρίαση χαρακτηρίζεται από μικρές κηλίδες που μπορεί να είναι:

  • Πιο ανοιχτόχρωμες από το γύρω δέρμα.

  • Καστανές.

  • Ροζ ή ελαφρώς ερυθρές.

Συχνά συνοδεύονται από λεπτή απολέπιση.

Οι βλάβες εμφανίζονται κυρίως στον θώρακα, στην πλάτη, στον λαιμό και στους βραχίονες.

Η ζέστη, η υγρασία και η αυξημένη εφίδρωση μπορούν να ευνοήσουν την εμφάνισή της.

Είναι μεταδοτική η ποικιλόχρους πιτυρίαση;

Η ποικιλόχρους πιτυρίαση δεν θεωρείται συνήθως μεταδοτική, καθώς σχετίζεται με υπερανάπτυξη μικροοργανισμών που υπάρχουν φυσιολογικά στο δέρμα.

Ονυχομυκητίαση: μυκητίαση των νυχιών

Η ονυχομυκητίαση είναι μια μυκητιασική λοίμωξη που προσβάλλει τα νύχια των χεριών ή, συχνότερα, των ποδιών.

Προκαλείται κυρίως από δερματόφυτα, αλλά μπορεί να σχετίζεται και με άλλους μύκητες.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Οι συχνότερες αλλοιώσεις περιλαμβάνουν:

  • Κιτρινωπή, λευκή ή καστανή δυσχρωμία.

  • Πάχυνση του νυχιού.

  • Ευθραυστότητα.

  • Συσσώρευση υλικού κάτω από το νύχι.

  • Αποκόλληση από την κοίτη.

  • Παραμόρφωση σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις.

Η ονυχομυκητίαση εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε άτομα με παράγοντες κινδύνου, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή η συνυπάρχουσα δερματοφυτία των ποδιών.

Είναι κάθε αλλοίωση νυχιού μυκητίαση;

Όχι.

Η ψωρίαση των νυχιών, οι τραυματισμοί και άλλες δερματολογικές παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν παρόμοιες αλλοιώσεις.

Για τον λόγο αυτό, πριν από τη χορήγηση παρατεταμένης συστηματικής αντιμυκητιασικής θεραπείας, συνιστάται εργαστηριακή επιβεβαίωση της μυκητιασικής λοίμωξης.

Πώς μεταδίδονται οι μυκητιάσεις;

Ο τρόπος μετάδοσης εξαρτάται από το είδος του μύκητα.

Οι δερματοφυτίες μπορούν να μεταδοθούν μέσω:

  • Άμεσης επαφής με μολυσμένο δέρμα.

  • Επαφής με μολυσμένα ζώα.

  • Κοινής χρήσης πετσετών, υποδημάτων ή εργαλείων περιποίησης.

  • Επαφής με μολυσμένες επιφάνειες, ιδιαίτερα σε κοινόχρηστους χώρους.

Αντίθετα, οι καντιντιάσεις και η ποικιλόχρους πιτυρίαση συχνά σχετίζονται με υπερανάπτυξη μικροοργανισμών που ήδη υπάρχουν στο σώμα.

Επομένως, δεν έχουν όλες οι μυκητιασικές παθήσεις τον ίδιο βαθμό ή τρόπο μεταδοτικότητας.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά με την κλινική εξέταση και τη λήψη ιστορικού.

Ο δερματολόγος αξιολογεί τη μορφολογία των βλαβών, την εντόπιση, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και πιθανούς προδιαθεσικούς παράγοντες.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις.

Άμεση μικροσκοπική εξέταση

Η λήψη δείγματος από το δέρμα, τα νύχια ή τις τρίχες μπορεί να επιτρέψει την αναγνώριση μυκητιασικών στοιχείων.

Συχνά χρησιμοποιείται παρασκεύασμα με υδροξείδιο του καλίου (KOH).

Καλλιέργεια μυκήτων

Η καλλιέργεια μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση του υπεύθυνου μικροοργανισμού.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε επιλεγμένες, επίμονες ή υποτροπιάζουσες λοιμώξεις.

Μοριακές εξετάσεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν μοριακές τεχνικές, όπως η PCR, για την ανίχνευση μυκητιασικών οργανισμών.

Άλλες διαγνωστικές μέθοδοι

Η εξέταση με λυχνία Wood ή η δερματοσκόπηση μπορεί να προσφέρουν συμπληρωματικές πληροφορίες σε συγκεκριμένες μορφές μυκητίασης.

Σπανιότερα μπορεί να χρειαστεί βιοψία, ιδιαίτερα όταν η κλινική εικόνα είναι άτυπη.

Πώς αντιμετωπίζονται οι μυκητιάσεις;

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο της λοίμωξης, την έκταση, την εντόπιση, το υπεύθυνο είδος μύκητα και το ιατρικό ιστορικό.

Η σωστή διάγνωση καθορίζει την αποτελεσματική θεραπεία

Οι μυκητιάσεις αποτελούν μια ευρεία ομάδα δερματολογικών λοιμώξεων, με διαφορετικά αίτια, συμπτώματα και θεραπευτικές ανάγκες.

Η αναγνώριση του τύπου της λοίμωξης και η διαφοροποίησή της από άλλες δερματικές παθήσεις είναι καθοριστικής σημασίας για την επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης.

Στο ANDERMA, η Δερματολόγος Αφροδίτη Νεοφώτιστου προσεγγίζει κάθε περίπτωση με έμφαση στην κλινική αξιολόγηση, στην επιστημονικά τεκμηριωμένη διάγνωση και στην εξατομικευμένη θεραπευτική καθοδήγηση.

Στόχος είναι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της λοίμωξης, η προστασία της υγείας του δέρματος και ο περιορισμός των υποτροπών.

Κλείστε το ραντεβού σας για εξατομικευμένη εξιολόγηση.